Αμετανόητοι οι καπνιστές παρά τις απαγορεύσεις σε όλο τον κόσμο

Μπορεί στη χώρα μας ο αντικαπνικός νόμος να μην εφαρμόζεται με απόλυτη ακρίβεια ή να υπάρχουν τα κατάλληλα παραθυράκια λόγω της ιδιαιτερότητας που εμφανίζει η ελληνική διασκέδαση ωστόσο σε άλλες χώρες του πλανήτη το κάπνισμα όχι μόνον είναι παράνομο και επισύρει αυστηρές ποινές στους παραβάτες, αλλά έχει εξοστρακιστεί από τη δημόσια ζωή.

Παρά τις όποιες όμως απαγορεύσεις το 1/5 του παγκόσμιου πληθυσμού εξακολουθεί να καπνίζει και η συνολική κατανάλωση προϊόντων καπνού παρουσιάζει αυξητική τάση κατά 13% σε σχέση με την περασμένη δεκαετία. Πολλά κράτη και για πολλά χρόνια, όπως και η χώρα μας, πειραματίζονται με στρατηγικές και νομοθεσίες κατά του καπνίσματος. Δυστυχώς παρά του «οργουελικού» τύπου απαγορεύσεις μόνο ελάχιστα μέτρα φαίνεται πως έχουν αποδώσει καρπούς. Παραδόξως η απαγόρευση του καπνίσματος δεν είναι ένα από τα μέτρα αυτά. Παραδόξως, καθιστώντας το κάπνισμα παράνομο δεν είναι ένας από αυτούς.

Από το 2004 το Βασίλειο του Μπουτάν ήταν η πρώτη χώρα που προχώρησε σε ολοκληρωτική απαγόρευση πώλησης προϊόντων καπνού και απαγόρευση καπνίσματος τόσο σε δημόσιους χώρους όσο και σε ιδιωτικές υπηρεσίες. Οι ποινές ήταν αυστηρές μεταξύ των οποίων και φυλάκιση για τους παραβάτες. Αυτό δε φαίνεται να πτόησε τους κατοίκους του Μπουτάν όπου το 3,5% του πληθυσμού του συνεχίζει να καπνίζει. Μάλιστα, όπως τονίζουν ειδικοί του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας τα ποσοστά είναι υψηλά και παρά την απαγόρευση δεν μειώθηκαν. Βέβαια δημοσίως το κάπνισμα μπορεί να είναι αξιόποινη πράξη αλλά η εισαγωγή τσιγάρων σε περιορισμένες ποσότητες και για προσωπική κατανάλωση εξακολουθεί να επιτρέπεται, με την προϋπόθεση ότι καταβάλλονται οι απαραίτητοι φόροι.

Στη Σκωτία, η αντικαπνική καμπάνια επικεντρώνεται στους νέους απαγορεύονται και το κράτος απαγορεύει στους μεγάλους λιανοπωλητές να φέρουν ενδείξεις πώλησης καπνού. Στην Αυστραλία τα πακέτα αναγράφουν τους κινδύνους στην υγεία από το κάπνισμα ή εμφανίζουν σε γραφικά διάφορες περιοχές του σώματος που προσβάλλονται από καρκίνο εξαιτίας του καπνίσματος. Η Αυστραλία ίσως είναι από τα ελάχιστα κράτη που κατάφερε να μειώσει τα ποσοστά των καπνιστών από 18% το 2004 σε 13% το 2013.

Ορισμένοι εμπειρογνώμονες επιμένουν ότι μόνο με την υψηλή φορολογία θα γίνουν αποτελεσματικά τα μέτρα για το κάπνισμα. Στη Νέα Υόρκη, οι καπνιστές πληρώνουν τουλάχιστον 10,50 δολάρια το πακέτο – είναι η υψηλότερη τιμή στην Αμερική- αναγκάζοντας πολλούς να επανεξετάσουν τον εθισμό τους. Μελέτες έχουν δείξει ότι η αύξηση της τιμής του καπνού και των πακέτων τσιγάρων κατά 50% οδηγεί σε μείωση 20% της κατανάλωσης.

Ίσως να είναι αυτή η λύση, γιατί όσα μέτρα κι αν λαμβάνονται κρίνονται αναποτελεσματικά. Μπορεί να μη σκεφτόμαστε τις συνέπειες στην υγεία από το κάπνισμα όταν όμως η «πληγή» είναι οικονομική τότε υπάρχει μια πιθανότητα να διακόψεις το τσιγάρο.