Τι σημαίνουν οι ημερομηνίες λήξης των τροφίμων; Μπορεί να καταναλωθεί ένα τρόφιμο για κάποιες μέρες μετά το πέρας της αναγραφόμενης ημερομηνίας ή θα πρέπει να το πετάξουμε; Τι σημαίνει η ετικέτα «Κατανάλωση κατά προτίμηση πριν από» ή «Κατανάλωση έως»;

Τελικά, όπως διαπιστώνει έρευνα του Τμήματος Επιστημών Άσκησης και Διατροφής, του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Nutrition Education and Behavior, πολλοί από τους καταναλωτές παρερμηνεύουν τις επισημάνσεις στις ετικέτες των τροφίμων.

Η μελέτη έδειξε ότι η συντριπτική πλειοψηφία των καταναλωτών δηλώνει ότι χρησιμοποιούν τις ετικέτες με τις ημερομηνίες των τροφίμων προκειμένου να λαμβάνουν αποφάσεις για την κατανάλωσή τους ή μη και επισημαίνουν ότι γνωρίζουν τι σηματοδοτούν οι ετικέτες.

«Κατανάλωση κατά προτίμηση πριν από» υποδεικνύει την ημερομηνία έως την οποία τα τρόφιμα διατηρούν όλα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά τους.

Παρά τη σχετική σιγουριά με την οποία γίνεται η χρήση των ετικετών στα τρόφιμα, στην αντίθετη πλευρά του νομίσματος πολλοί καταναλωτές παρερμηνεύουν ή δε γνωρίζουν τι ακριβώς σημαίνουν οι σημάνσεις αυτές.

Λιγότερο από το ήμισυ (46%) των ερωτηθέντων γνώριζαν ότι η ετικέτα «Ανάλωση έως»  υποδεικνύει συγκεκριμένα ότι η ποιότητα των τροφίμων μπορεί να επιδεινωθεί μετά από την ημερομηνία λήξης που αναγράφεται στην ετικέτα. Μόνο το 24% των ερωτηθέντων της μελέτης ήξεραν ότι η ετικέτα  «Ανάλωση έως» σημαίνει ότι τα τρόφιμα δεν είναι ασφαλή για κατανάλωση μετά τη συγκεκριμένη ημερομηνία.

«Κατανάλωση μέχρι» υποδεικνύει την ημερομηνία έως την οποία τα τρόφιμα μπορούν να καταναλωθούν με ασφάλεια.

Οι απαντήσεις στην έρευνα αποδεικνύουν, ακόμη, ότι οι καταναλωτές έχουν εξοικειωθεί με τις ημερομηνίες που αναγράφονται στις συσκευασίες των τροφίμων που πολλοί τις θεωρούν ότι είναι βαρετές, αυτονόητες ή κοινή λογική παρά την παρανόηση των σχετικών σημάνσεων. Αυτή η αδικαιολόγητη εμπιστοσύνη και εξοικείωση, όπως λένε οι ερευνητές, μπορεί να κάνει τους καταναλωτές λιγότερο προσεκτικούς.

Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν την αναγκαιότητα της εκπαίδευσης για τη βελτίωση της κατανόησης των σημάνσεων σχετικά με τα τρόφιμα με σκοπό την αποτροπή της σπατάλης των τροφίμων αλλά και της ενίσχυσης της ασφαλούς κατανάλωσής τους.  

«Κατανάλωση κατά προτίμηση πριν από» (Best Before)  

Τα τρόφιμα μπορούν να καταναλωθούν με ασφάλεια ακόμα και μετά την αναγραφόμενη ημερομηνία «κατά προτίμηση μέχρι» υπό τον όρο ότι έχουν τηρηθεί οι οδηγίες αποθήκευσης και δεν έχει φθαρεί η συσκευασία, αλλά ενδεχομένως το προϊόν να έχει αρχίσει να χάνει τη γεύση και την υφή του.

> Η ημερομηνία «κατά προτίμηση μέχρι» εμφανίζεται σε μια ευρεία ποικιλία τροφίμων, τα οποία είναι διατηρημένα σε ψύξη, κατεψυγμένα, αποξηραμένα (ζυμαρικά, ρύζι), σε κονσέρβα, καθώς και σε άλλα τρόφιμα (φυτικά έλαια, σοκολάτα, κ.λπ.).

> Πριν πετάξετε τα τρόφιμα τα οποία έχουν ξεπεράσει την ημερομηνία «κατανάλωση κατά προτίμηση πριν από», ελέγξτε εάν η συσκευασία είναι άθικτη και εάν η όψη, η οσμή και η γεύση του προϊόντος είναι καλές.

> Από τη στιγμή που η συσκευασία ενός τροφίμου με ημερομηνία «κατανάλωση κατά προτίμηση πριν από» έχει ανοιχτεί, ακολουθήστε τις οδηγίες, όπως «κατανάλωση εντός τριών ημερών», όταν απαιτείται.

«Κατανάλωση μέχρι» (Use By)

  • Μην καταναλώνετε κανένα τρόφιμο ύστερα από τη λήξη της ημερομηνίας «κατανάλωση μέχρι»
  • Η ημερομηνία «κατανάλωση μέχρι» αναγράφεται σε μεγάλου βαθμού αλλοιώσιμες τροφές, όπως στο φρέσκο ψάρι, τον νωπό κιμά κ.λπ.
  • Ακολουθήστε τις οδηγίες αποθήκευσης, όπως «διατηρείται στο ψυγείο» ή «διατηρείται στους 2-4 βαθμούς Κελσίου»· εάν δεν τηρήσετε τις οδηγίες, το προϊόν θα χαλάσει πιο σύντομα και κινδυνεύετε να προσβληθείτε από τροφική δηλητηρίαση.
  • Με την τοποθέτηση του προϊόντος στην ψύξη αμέσως μετά την αγορά του, μπορείτε να παρατείνετε τη διάρκειά του πέρα από την ημερομηνία «κατανάλωση μέχρι», εφόσον έχει ψυχθεί καταλλήλως. Αλλά επιβεβαιώστε ότι ακολουθήσατε τις οδηγίες που αναγράφονται στη συσκευασία, όπως «ψύξη έως την ημερομηνία κατανάλωσης μέχρι», «μαγείρεμα από την κατάψυξη» ή «καλή απόψυξη πριν από τη χρήση και κατανάλωση μέσα σε 24 ώρες».
  • Όταν ένα τρόφιμο με ημερομηνία «κατανάλωση μέχρι» έχει ανοιχθεί, ακολουθήστε τις οδηγίες αποθήκευσης και κατανάλωσης, όπως «κατανάλωση εντός τριών ημερών από το άνοιγμα», λαμβάνοντας υπόψη ότι το τρόφιμο πρέπει να καταναλωθεί πριν από τη λήξη της ημερομηνίας «κατανάλωση μέχρι».