Διαταραχές στην όσφρηση και στη γεύση.

Οι διαταραχές στην όσφρηση και τη γεύση αφορούν ένα σημαντικό ποσοστό του γενικού πληθυσμού, με αυξανόμενη συχνότητα στην τρίτη ηλικία. Στο νοσοκομείο Παπαγεωργίου της Θεσσαλονίκης λειτουργεί το μοναδικό στην Ελλάδα εξειδικευμένο Ιατρείο, Όσφρησης και Γεύσης, το οποίο με ειδικά διαγνωστικά τεστ και απεικονιστικές μεθόδους διερευνά, και αντιμετωπίζει τις διαταραχές των δύο αυτών αισθήσεων.

Οι διαταραχές στην όσφρηση και στη γεύση, τονίζει ο υπεύθυνος του Ιατρείου Όσφρησης και Γεύσης, Διδάκτωρ ΩΡΛογίας στο ΑΠΘ, Ιορδάνης Κωνσταντινίδης, απασχολούν το 20% του ελληνικού πληθυσμού. Τελευταίες μελέτες έχουν δείξει ότι από ανοσμία, δηλαδή πλήρη απώλεια της όσφρησης πάσχει το 4,5% – 5% του γενικού πληθυσμού ενώ από υποσμία, δηλαδή από μειωμένη οσφρητική λειτουργία, πάσχει ένα 15% του πληθυσμού. Τα προβλήματα στην όσφρηση και στη γεύση δεν εντοπίζονται εύκολα και εξελίσσονται τόσο αργά που πολλοί άνθρωποι δε τα αντιλαμβάνονται, δηλαδή πολλοί ασθενείς είναι ανοσμικοί ενώ δεν το ξέρουν.

Οι διαταραχές αφορούν συνήθως τις μεγαλύτερες ηλικίες αφού η όσφρηση, όπως και οι άλλες αισθήσεις χάνεται σταδιακά μετά την ηλικία των 40 ετών και γίνεται περισσότερο εμφανής μετά τα 60. Ωστόσο διαταραχές τη οσφρητικής και γευστικής λειτουργίας μπορεί να συμβούν και λόγω τραυματισμού ή συγγενούς ανοσμίας, να γεννηθεί δηλαδή κάποιος χωρίς την ικανότητα όσφρησης.

Τα συνηθέστερα προβλήματα

Η χρόνια ρινοκολπίτιδα, πιο γνωστή ως χρόνια ιγμορίτιδα με ή χωρίς πολύποδες, η απώλεια της όσφρησης μετά από κάποια ίωση ή γριπώδες σύνδρομο ή κάποιο τραύμα, είναι τα κυριότερα προβλήματα που οδηγούν κάποιο στο γιατρό. Οι επισκέψεις μπορεί να οφείλονται επίσης σε κάποιες τοξικές ή φαρμακολογικές αιτίες. Βέβαια όπως τονίζει ο κ. Κωνσταντινίδης, η απώλεια όσφρησης μπορεί να είναι το πρώτο σύμπτωμα σε κάποιο νευρολογικό νόσημα, όπως η νόσος του Πάρκινσον, ή το Αλτσάιμερ. Από την άλλη πλευρά πολλοί ασθενείς, προσέρχονται στο ιατρείο παραπονούμενοι για προβλήματα στην όσφρηση αλλά στην ουσία έχουν προβλήματα στη γεύση. Αυτή είναι η λεγόμενη οπισθορινική όσφρηση, (όταν μασάμε απελευθερώνονται οσφρητικές ουσίες στον αέρα και μετά με τις κινήσεις της υπερώας πηγαίνουν από πίσω στη μύτη).

Οσφρητική επανεκπαίδευση

Σε ότι αφορά την αντιμετώπιση των διαταραχών ο κ. Κωνσταντινίδης υπογραμμίζει ότι η χειρότερη πρόγνωση αφορά τους ανθρώπους που έχουν υποστεί κάποιο σοβαρό τραυματισμό στο κεφάλι, ιδιαίτερα αν υπάρχουν ενδοεγκεφαλικές βλάβες μετά από κάποιο τροχαίο.

Το Ιατρείο Όσφρησης και Γεύσης της Πανεπιστημιακής Κλινικής του Νοσοκομείου Παπαγεωργίου είναι το μοναδικό στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό που εφαρμόζει την οσφρητική επανεκπαίδευση των ασθενών που έχουν βλάβη του οσφρητικού νεύρου (μετά από ίωση, τραύμα κλπ). Δίνοντας ένα συγκεκριμένο πρωτόκολλο με διαφορετικές οσμές, αλλά και φάρμακα «βομβαρδίζουν» καθημερινά τη μύτη με ερεθίσματα ώστε το οσφρητικό νεύρο να έρθει σε καλύτερη λειτουργία.

Είναι μια ελπιδοφόρα μέθοδος και με πολύ καλά αποτελέσματα μέχρι στιγμής.


Στο Ιατρείο του νοσοκομείου διενεργείται έλεγχος ασθενών με διαταραχές όσφρησης και γεύσης, ο οποίος περιλαμβάνει:

  • Κλινική και ενδοσκοπική εκτίμηση
  • Έλεγχο οσφρητικής ικανότητας με ειδικό τέστ (sniffin sticks)
  • Έλεγχο γευστικής ικανότητας με ειδικό τέστ (taste strips)
  • Έλεγχο ροής και αντίστασης του αέρα στην μύτη με ρινομανομετρία