Τους τελευταίους μήνες όλο και συχνότερα ακούμε τον όρο «κόπωση από την πανδημία» του πληθυσμού. Τα αυστηρά περιοριστικά μέτρα, τα σκληρά lockdown, η καραντίνα, οι κοινωνικές αποστάσεις και άλλα χαρακτηριστικά που έχουν καθιερωθεί ως μια νέα κανονικότητα στις ζωές δισεκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο τον πλανήτη, έχουν επιφέρει μια ψυχολογική, αναμφισβήτητα, κόπωση. Η κούραση αυτή συνοδεύεται συχνά από αισθήματα  άγχους, απελπισίας, απογοήτευσης, θυμού, αλλά και πλήξης και ανίας.

Τα νέα όμως για αυτούς που αισθάνονται συχνά πλήξη και ανία δεν είναι καλά, καθώς δύο ανεξάρτητες μελέτες διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι που συχνά αισθάνονται είναι πιο πιθανό από άλλους να παραβιάσουν τις συστάσεις και τα περιοριστικά μέτρα, ενώ φαίνεται,  επίσης, ότι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να προσβληθούν από τον covid-19.

Η ανία, σύμφωνα με αυτές τις μελέτες, μπορεί να αποτελεί πραγματική, αλλά υποτιμημένη, απειλή για τη δημόσια υγεία.

Ορισμός της πλήξης

Σε όλη τη δυτική ανθρωπότητα, η πλήξη περιγράφεται, συνήθως, ως μια έλλειψη, μια γενικότερη απουσία. Ο Γερμανός φιλόσοφος Arthur Schopenhauer όρισε την ανία ως την αίσθηση του κενού της ύπαρξης. Ο Γάλλος φιλόσοφος Jean-Paul Sartre τη χαρακτήρισε ως τη λέπρα της ψυχής, ενώ ο Ρώσος συγγραφέας Leo Tolstoy όρισε την πλήξη ως την επιθυμία για επιθυμίες.

Η πλήξη είναι ένα σημάδι ότι δεν ασχολούμαστε ουσιαστικά με τον κόσμο, λένε οι κοινωνικοί ψυχολόγοι, ενώ οι ερευνητές την κατατάσσουν σε δύο δρόμους: στην απώλεια εστίασης, η οποία προκαλείται από εξωτερικά ερεθίσματα που μας κάνουν να χάνουμε τον προσανατολισμό μας στη ζωή  και στην απώλεια νοήματος η οποία προκαλείται από την έλλειψη των μικρών πραγμάτων και της ρουτίνας που ακολουθούμε στην καθημερινή ζωή μας (ο καφές με φίλους σε κάποια καφετέρια, το μεσημεριανό διάλειμμα για φαγητό κλπ).

Σύμφωνα με τις μελέτες, διαπιστώθηκε ότι τα άτομα με τάση για πλήξη κατατάσσουν την κοινωνική απόσταση ως πιο δύσκολη από ό, τι οι άλλοι, και ήταν λιγότερο πιθανό να συμμορφωθούν με τις οδηγίες για κοινωνική απόσταση. Επίσης οι έρευνες έδειξαν ότι εκείνοι που σημείωσαν υψηλότερα αισθήματα πλήξης, ήταν επίσης ελαφρώς πιο πιθανό από εκείνους που είχαν χαμηλότερα ποσοστά,  να  αναφέρουν ότι είχαν COVID-19.

Πάντως οι ερευνητές λένε ότι αξίζει να θυμόμαστε ότι η πλήξη είναι ένα ουδέτερο σήμα, ούτε κακό ούτε καλό. Και μερικοί άνθρωποι που κυνηγούν αυτή τη στιγμή και εξερευνούν αυτό το συναίσθημα μπορεί να ανακαλύψουν ότι η πλήξη έχει βαθύτερες ρίζες που μπορεί να μην αφορούν την πανδημία, αλλά να είναι από πιο πριν.

Ίσως το πιο αισιόδοξο μήνυμα της παρούσας κατάστασης είναι ότι μερικοί άνθρωποι θα χρησιμοποιήσουν αυτήν την παρατεταμένη περίοδο ανίας και πλήξης για να σκεφτούν και να βάλουν μεγαλύτερους στόχους ζωής, γιατί όπως λένε οι επιστήμονες, είναι δυνατόν να βρούμε νόημα ακόμη κι από αυτές τις αρνητικές καταστάσεις.