Ο Διεθνής Οργανισμός Μελέτης του Πόνου (IASP) ορίζει το νευροπαθητικό πόνο ως πόνο που προκαλείται από βλάβη ή νόσο του σωματοαισθητικού νευρικού συστήματος είτε περιφερικά (περιφερικός νευροπαθητικός πόνος)
είτε κεντρικά (κεντρικός νευροπαθητικός πόνος).

Όπως και σε κάθε άλλη πάθηση που αφορά τον χρόνιο πόνο έτσι και σε αυτήν την περίπτωση έχει πολύπλευρη ψυχοκοινωνική επίδραση στη ζωή του ασθενούς. Μπορεί να μην είναι απειλητικός για την υγεία του, ωστόσο επηρεάζει σημαντικά  την ποιότητά ζωής του καθώς τον εξαντλεί και τον καθηλώνει.

Τι είναι ο νευροπαθητικός πόνος και πώς προκαλείται;

Ο νευροπαθητικός πόνος  προκαλείται από μια βλάβη ή ασθένεια του σωματοαισθητικού συστήματος ή, με άλλα λόγια, πόνος που προκαλείται από μια δυσλειτουργία στο νευρικό σύστημα κάποιου. Παρουσιάζει έναν συνδυασμό θετικών και αρνητικών φαινομένων. Τα θετικά φαινόμενα περιλαμβάνουν διάφορα επώδυνα συμπτώματα, παραισθησία και/ή δυσαισθησία, τα οποία, εξ ορισμού, είναι μη φυσιολογικές μη επώδυνες αισθήσεις (π.χ. μυρμήγκιασμα, μούδιασμα και/ή  βελόνες). Τα αρνητικά φαινόμενα περιλαμβάνουν συνήθως νευρολογικά αισθητηριακά ελλείμματα στην επώδυνη περιοχή, μαζί με άλλα ελλείμματα (κινητικά, γνωστικά κ.λπ.), ανάλογα με τη θέση της βλάβης.

Ποιες είναι οι πιο συχνές εκδηλώσεις νευροπαθητικού πόνου;

Η κλινική παρουσία του νευροπαθητικού πόνου χαρακτηρίζεται από συμπτώματα και σημεία.

Το σύνδρομο νευροπαθητικού πόνου συνήθως αποτελείται από ένα συνδυασμό: 1. αρνητικών συμπτωμάτων. 2. Θετικών συμπτωμάτων. Στο νευροπαθητικό πόνο υπάρχει αυξημένη δραστηριότητα στην περιφέρεια, αυξημένη είσοδος επώδυνων ερεθισμάτων στο κεντρικό νευρικό σύστημα και ανάπτυξη παθολογικών επώδυνων συμπτωμάτων όπως υπεραλγησία (αυξημένη ευαισθησία σε επώδυνο ερέθισμα), υπεραισθησία (αυξημένη ευαισθησία σε ήπιο ερέθισμα), αλλοδυνία (αντίληψη ενός μη επώδυνου ερεθίσματος ως επώδυνο), υπερπάθεια (παρουσία υπεραλγησίας, υπεραισθησίας, αλλοδυνίας).

Μπορεί να παρουσιαστούν και μη επώδυνα συμπτώματα του νευροπαθητικού πόνου όπως δυσαισθησία (δυσάρεστη ή παθολογική αίσθηση με ή χωρίς ερέθισμα), παραισθησία (παθολογική αίσθηση χωρίς την ύπαρξη ερεθίσματος), καθώς επίσης και υπαισθησία (μειωμένη δερματική αισθητικότητα).

Τα εν λόγω συμπτώματα νευροπαθητικού πόνου ταξινομούνται συνήθως ως: αυθόρμητος ή ανεξάρτητος από ερέθισμα πόνος (δηλαδή, λαμβάνουν χώρα από μόνα τους).Μπορεί να είναι συνεχής ή διαλείπων (παροξυσμικός, όπως οι κρίσεις πόνου) και οι περισσότεροι ασθενείς περιγράφουν ότι εμφανίζουν περισσότερους από έναν τύπους αυθόρμητου πόνου προκλητός ή πόνος που διεγείρεται από ερέθισμα (δηλαδή, εμφανίζονται ως απόκριση σε ερέθισμα, με υπερβολικό όμως τρόπο), αισθητή υπεραλγησία (υπερβολικός πόνος) και αλλοδυνία (πόνος από φυσιολογικά μη επώδυνα ερεθίσματα).

Οι ασθενείς με νευροπαθητικό πόνο αναφέρουν ότι είναι καυστικός, διαξιφιστικός, συνήθως σταθερός και δύσκολα υφιόμενος. Μπορεί να εκδηλώνεται σαν ηλεκτρικό ρεύμα, σαν βελονιές ή τσιμπήματα, ενώ συχνά συνοδεύεται από μυρμηγκιάσματα, μούδιασμα και κνησμό.

Ο συγκεκριμένος τύπος πόνου μπορεί να είναι σημάδι πιο σοβαρού υποκείμενου νοσήματος; 

Ο νευροπαθητικός πόνος είναι ένα κλινικό σύμπτωμα και όχι διάγνωση, το οποίο απαιτεί την παρουσία μιας σαφούς βλάβης ή νόσου που να ικανοποιεί καθιερωμένα νευρολογικά διαγνωστικά κριτήρια. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι ο νευροπαθητικός πόνος αφορά την παρουσία μιας υποκείμενης νόσου ή δυσλειτουργίας, παρά της ίδιας της ασθένειας. Τις περισσότερες φορές, δυστυχώς, η υποκείμενη αιτία δεν μπορεί να βρεθεί ή να απομονωθεί. Ωστόσο, η εμφάνιση νευροπαθητικού πόνου σχετίζεται με το σακχαρώδη διαβήτη, τη μεθερπητική νευραλγία, τη νευραλγία τριδύμου, τον καρκίνο, τα νευρολογικά νοσήματα (σκλήρυνση κατά πλάκας), τη χημειοθεραπεία, την ακτινοθεραπεία, τις χρόνιες μυοσκελετικές παθήσεις, τα σύνδρομα παγίδευσης νεύρου.

Οι ασθενείς με νευροπαθητικό πόνο συχνά εμφανίζουν σχετιζόμενες συννοσηρές καταστάσεις, όπως διαταραχές του ύπνου που οφείλονται σε πόνο άγχος και καταθλιπτικές διαταραχές. Τα άτομα με σοβαρό ή χρόνιο πόνο συχνά βιώνουν διαταραχές στον ύπνο και τη διάθεση. Σε αυτή τη σύνθετη αλληλοσυσχέτιση μεταξύ πόνου,
ύπνου και διάθεσης, οι συννοσηρές καταστάσεις ενδέχεται να επιδεινώνουν η μία την άλλη.

Πώς αντιμετωπίζεται ο νευροπαθητικός πόνος;

Για τη θεραπεία του νευροπαθητικού πόνου χρησιμοποιούνται αντιεπιληπτικά (πρεγκαμπαλίνη, γκαμπαπεντίνη), αντικαταθλιπτικά (αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης-αδρεναλίνης), οπιοειδή (τραμαδόλη, ταπεταντόλη, οξυκωδόνη), αντιαρρυθμικά (μεξιλετίνη), διαδερμικά επιθέματα λιδοκαϊνης και καψαϊκίνης.  Η πολυτροπική θεραπεία (συμπεριλαμβανομένων φαρμάκων, φυσικοθεραπείας, ψυχολογικής συμβουλευτικής και μερικές φορές χειρουργικής επέμβασης) όπως και όλες οι άλλες είναι εξαιρετικά αποτελεσματικές θεραπευτικές επιλογές. 

 

Με πληροφορίες από: www.iatriko.gr/