Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μια πάθηση  με ετερογενές και πολυπαραγοντικό υπόστρωμα. Οφείλεται σε συνδυασμό και αλληλεπίδραση γενετικών αλλά και περιβαλλοντικών παραγόντων. Σύμφωνα με την Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία, χαρακτηρίζεται από διαταραχή του μεταβολισμού των υδατανθράκων, λιπών και πρωτεϊνών, η οποία οφείλεται σε έλλειψη ινσουλίνης. Η έλλειψη μπορεί να είναι πλήρης ή μερική ή σχετική. Ως σχετική χαρακτηρίζεται η έλλειψη ινσουλίνης, όταν, παρά τα αυξημένα επίπεδά της στο αίμα, δεν επαρκεί για την κάλυψη των αναγκών του μεταβολισμού, λόγω παρεμπόδισης της δράσης της στους περιφερικούς ιστούς (αντίσταση στην ινσουλίνη).

Ο διαβήτης επηρεάζει πολλά εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο και παρά  τη συχνότητα της ασθένειας, ενδεχομένως να υπάρχουν μερικά πράγματα που δεν ξέρετε – και μάλιστα μπορούν και να σας εκπλήξουν αυτά που θα μάθετε-.

Γεγονός # 1: Ο διαβήτης δεν προκαλείται από την κατανάλωση ζάχαρης

Μια διατροφή γεμάτη νάτριο και ζαχαρώδη τρόφιμα, όπως τα επεξεργασμένα τρόφιμα και τα σνακ σας βάζουν σε κίνδυνο για πολλά πράγματα, αλλά η πρόσληψη αυξημένης ζάχαρη δεν είναι ο ενοχοποιητικός παράγοντας. Η κατάσταση είναι πιο περίπλοκη.

* Ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1 (ΣΔτ1), ή όπως είναι ανεπίσημα γνωστός νεανικός διαβήτης, οφείλεται σε καταστροφή των β-κυττάρων, που συνήθως οδηγεί σε πλήρη έλλειψη ινσουλίνης. Στην Ευρώπη ο επιπολασμός του κυμαίνεται 0.6 – 2.6‰ και η επίπτωσή του, σε άτομα ηλικίας ≤ 15 ετών, 9.7 – 49.0/100000 ετών/κατ’ έτος. Στην Ελλάδα η επίπτωση είναι 9.7/100000/κατ’ έτος.

Ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔτ2): Οφείλεται σε προοδευτική μείωση της επαρκούς ανταπόκρισης του β-κυττάρου για την έκκριση της ινσουλίνης που απαιτείται για την αντιμετώπιση των μεταβολικών αναγκών. Περιλαμβάνει όλο το φάσμα συνδυασμών από την κατ’ εξοχήν αντίσταση στην ινσουλίνη με σχετικά μικρή έλλειψη ινσουλίνης μέχρι τη σημαντική μείωση της έκκρισης ινσουλίνης με μικρότερη αντίσταση. Στην Ευρώπη ο επιπολασμός του κυμαίνεται 5-10%. Στην Ελλάδα έχει τριπλασιασθεί τα τελευταία 35 χρόνια και σήμερα κυμαίνεται περί το 8%*

Γεγονός # 2: Οι άνθρωποι με διαβήτη μπορούν να απολαύσουν γλυκά

Γλυκά και επιδόρπια δεν είναι απαγορευμένα, αλλά για να απολαύσουν πχ ένα κομμάτι τούρτας όσοι έχουν διαβήτη απαιτείται κάποιος σχεδιασμός. Αυτό συμβαίνει γιατί πολλά συστατικά περιέχουν υδατάνθρακες που αυξάνουν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Μετρώντας τους υδατάνθρακες κάθε φορά που τρώμε είναι ένα ζωτικό μέρος της διατήρησης φυσιολογικών επιπέδων γλυκόζης στο αίμα. *Μέτρια ποσότητα απλών σακχάρων, έως 50 g/ημέρα, συνυπολογιζόμενης όμως και της ποσότητας που περιέχεται σε όλα τα τρόφιμα της ημερήσιας διατροφής, μπορεί να συμπεριληφθεί στη δίαιτα των ατόμων με ΣΔτ1 ή ΣΔτ2, εάν το επιθυμούν και υπό την προϋπόθεση να έχουν καλή γλυκαιμική ρύθμιση. Η συνολική πρόσληψη απλών σακχάρων δεν θα πρέπει να ξεπερνά το 10% της ολικής ενέργειας*.

Γεγονός # 3: Ο Σακχαρώδης Διαβήτης Κύησης δεν σημαίνει ότι το μωρό που θα γεννηθεί θα έχει διαβήτη.

*Ως Σακχαρώδης Διαβήτης Κύησης ορίζεται ή διαταραχή του μεταβολισμού των υδατανθράκων που διαπιστώνεται κατά την έναρξη της κύησης ή εμφανίζεται κατά τη διάρκειά της και χαρακτηρίζεται από αύξηση της γλυκόζης νηστείας, υπό την προϋπόθεση ότι κατά την έναρξη της κύησης δεν διαγιγνώσκεται ή ύπαρξη επίσημου ΣΔτ2. Η συχνότητα του ΣΔΚ κυμαίνεται περί το 18% επί του συνόλου των κυήσεων*. Ωστόσο είναι πολύ σημαντικό να συνεργαστεί η μέλλουσα μητέρα με το μαιευτήρα της για να διαχειριστεί την κατάστασή της. Αλλιώς, αυτό μπορεί να προκαλέσει περισσότερη παραγωγή ινσουλίνης στο πάγκρεας του μωρού, η οποία αποθηκεύεται ως «λίπος», βάζοντας το μωρό σε κίνδυνο για μεγάλο βάρος γέννησης, χαμηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα και αναπνευστικά προβλήματα, καθώς η παχυσαρκία και διαβήτη Τύπου 2 αργότερα στη ζωή του.

Γεγονός # 4: Ο διαβήτης προκαλεί πολλές συναισθηματικές καταστάσεις

Είναι συχνό για τους ανθρώπους με διαβήτη να αισθάνονται θυμό, κατάθλιψη ή άγχος. Μπορεί να είναι εξουθενωτική και αγχωτική η καθημερινή ρουτίνα για τον έλεγχο και τη μέτρηση της γλυκόζης στο αίμα, ή η προσοχή και η συγκεκριμένη ώρα που πρέπει να λαμβάνονται τα γεύματα και η φαρμακευτική αγωγή.  Λογικό είναι ο διαβητικός να αισθάνεται διαφορετικά και να αρνείται, πολλές φορές, την ύπαρξη διαβήτη, ή να αισθάνεται εκτός ελέγχου, ειδικά αν η γλυκαιμική εικόνα δεν είναι η επιθυμητή. Αυτά  είναι φυσικά συναισθήματα που μπορούν να όμως γίνουν εμπόδια στον καλό αυτό-έλεγχο ενός ασθενούς ή στους οικείους του να προσφέρουν υποστήριξη και ενθάρρυνση.

Γεγονός # 5: Ο διαβήτης απαιτεί χρόνο και προσαρμογή

Εάν εσείς ή κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο έχει μόλις διαγνωστεί με διαβήτη, μπορεί να χρειαστείτε χρόνο για να προσαρμοστείτε. Ο Σακχαρώδης Διαβήτης απαιτεί ιδιαίτερη διαδικασία και αλλαγή του τρόπου ζωής για την επίτευξη και διατήρηση των φυσιολογικών επιπέδων σακχάρου στο αίμα. Χρειάζεται υπομονή αφού πολλοί παράγοντες επηρεάζουν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα συμπεριλαμβανομένων τι τρώτε, πόσο τρώτε, πόσο ασκείστε, τι ώρα παίρνετε τα φάρμακά σας ή την ινσουλίνη, ή το άγχος.  Θυμηθείτε πως εάν αφεθεί χωρίς θεραπεία, μπορεί να οδηγήσει σε μακροχρόνιες επιπλοκές, όπως νεφρική ανεπάρκεια, καρδιακή νόσο, τύφλωση, και νευροπάθεια.

 

 

* Πηγή: Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία.  http://www.ede.gr