Από τα πρώτα πράγματα που ζητούμε να μάθουμε όταν γνωριζόμαστε με έναν άγνωστο, είναι το όνομά του. Το όνομά μας, λοιπόν μπορεί να έχει εκπληκτικό αντίκτυπο στο πώς μας αντιλαμβάνονται οι άλλοι. Όπως αναφέρουν Αμερικανοί επιστήμονες, η επιλογή που κάνουν οι γονείς σχετικά με το όνομα του παιδιού τους θα μπορούσε να διαδραματίσει ένα σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του τρόπου με τον οποίο οι άλλοι το βλέπουν και το αντιλαμβάνονται και τελικά στο είδος του ατόμου που αναμένεται να γίνει  το παιδί τους.

«Καθώς το όνομα χρησιμοποιείται για την ταυτοποίηση ενός ατόμου και την επικοινωνία με τους άλλους ανθρώπους σε καθημερινή βάση» τονίζει ο Ψυχολόγος στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα David Zhu, ο οποίος ερευνά την ψυχολογία των ονομάτων, «το ίδιο το όνομα εξυπηρετεί και ως μια πρωταρχική αυτο-αντίληψη που έχει κάποιος, ειδικότερα σε σχέση με τους άλλους».

Έτσι, η ομάδα του Zhu διαπίστωσε ότι το να έχουμε ένα ασυνήθιστο όνομα μπορεί να μας διαμορφώσει ώστε να είμαστε πιο δημιουργικοί και ανοιχτόμυαλοι. Η ομάδα έλεγξε τα ονόματα των επικεφαλής στελεχών σε περισσότερες από χίλιες εταιρείες και διαπίστωσε ότι όσο πιο σπάνια είναι τα ονόματά τους, τόσο πιο ξεχωριστές είναι οι επιχειρηματικές στρατηγικές που τείνουν να ακολουθήσουν, ειδικά εάν αισθάνονταν και πιο σίγουροι για τον εαυτό τους από τη φύση τους. «Οι CEO’s με ένα ασυνήθιστο όνομα τείνουν να αναπτύσσουν μια αυτο-αντίληψη ότι είναι διαφορετικοί από τους συνομηλίκους, και παρακινούνται να ακολουθήσουν μη συμβατικές στρατηγικές» επισημαίνει ο Αμερικανός ψυχολόγος.

Ο ίδιος προτείνει σε υποψήφιους γονείς να είναι αρκετά προσεκτικοί στο όνομα που θα δώσουν στο παιδί τους. Αν αυτό θα είναι  κοινό ή δημοφιλές, ή πρωτότυπο που θα τα βοηθήσει να αισθάνονται ξεχωριστά και να ενεργούν περισσότερο δημιουργικά. «Τα κοινά και ασυνήθιστα ονόματα σχετίζονται και με πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα, οπότε οι γονείς πρέπει να γνωρίζουν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα ανεξάρτητα από το είδος των ονομάτων που δίνουν στο παιδί τους» συμβουλεύει ο Zhu.

Σε βασικό επίπεδο, τα ονόματά μπορούν να αποκαλύψουν λεπτομέρειες σχετικά με την εθνικότητά μας ή άλλες πτυχές της ιστορίας και του γενεαλογικού μας δέντρου, οι οποίες σε έναν κόσμο κοινωνικής προκατάληψης έχουν αναπόφευκτες συνέπειες. Ακόμη, τα ονόματα μπορεί να είναι κοινά ή σπάνια, μπορούν να έχουν ορισμένες θετικές ή αρνητικές ενδείξεις ως προς το νόημά τους και μπορούν να θεωρηθούν ελκυστικά και ενδιαφέροντα ή μη, σύγχρονα ή αντιπαθητικά. Με τη σειρά τους, αυτά τα χαρακτηριστικά των ονομάτων μας επηρεάζουν αναπόφευκτα τον τρόπο με τον οποίο μας συμπεριφέρονται οι άλλοι αλλά και πώς νιώθουμε οι ίδιοι για τον εαυτό μας.

Μια μελέτη της δεκαετίας του 2000 με επικεφαλής τον Αμερικανό ψυχολόγο Jean Twenge, διαπίστωσε ότι, ακόμη και μετά τον έλεγχο για το οικογενειακό υπόβαθρο, τα άτομα που δεν τους άρεσε το όνομά τους έτειναν να έχουν κακή ψυχολογία. Αυτό ήταν πιθανότατα είτε επειδή η έλλειψη εμπιστοσύνης και αυτοεκτίμησης τους προκάλεσε να μην τους αρέσει το όνομά τους ή το να μην τους αρέσει το όνομά τους συνέβαλε στην έλλειψη εμπιστοσύνης.

Άλλη μελέτη έχει υπονοήσει τις επιζήμιες συνέπειες του να έχεις ένα μη δημοφιλές ή αρνητικό όνομα. Ο Huajian Cai και οι συνάδελφοί του στο Ινστιτούτο Ψυχολογίας στο Πεκίνο εξέτασαν τα ονόματα εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων που κινδύνευαν να καταδικαστούν για κάποιο έγκλημα. Διαπίστωσαν ότι, ακόμη και μετά τον έλεγχο της επίδρασης των δημογραφικών παραγόντων, τα άτομα με ονόματα που θεωρούνται λιγότερο δημοφιλή ή έχουν πιο αρνητικές δηλώσεις (για παράδειγμα, βαθμολογούνται κατά μέσο όρο ως λιγότερο “ζεστά” ή “ηθικά”) είχαν περισσότερες πιθανότητες να συμμετάσχουν σε ένα έγκλημα.

Φυσικά, πολλοί παράγοντες σμιλεύουν τις προσωπικότητές μας. Ορισμένοι από αυτούς επηρεάζονται από τα γονίδια μας. Οι διαμορφωτικές εμπειρίες παίζουν τεράστιο ρόλο, όπως και οι άνθρωποι με τους οποίους κάνουμε παρέα και τελικά οι ρόλοι που αναλαμβάνουμε είτε στη ζωή, είτε στη δουλειά είτε στην οικογένεια.

Μέσα σε όλες αυτές τις δυναμικές, είναι εύκολο να ξεχάσουμε τον ρόλο που διαδραματίζουν τα ονόματά μας – μια πολύ προσωπική επιρροή που μας επιβάλλεται από τη γέννηση και που παραμένει συνήθως μαζί μας μέσω της ζωής.  Όπως το έθεσε ο Γκόρντον Άλπορτ, ένας από τους ιδρυτές της ψυχολογίας της προσωπικότητας το 1961, «το πιο σημαντικό αγκυροβόλιο για την ταυτότητά μας σε όλη τη ζωή μας παραμένει το όνομα μας».

Το όνομά μας μπορεί να επηρεάσει στο πώς νιώθουμε για τον εαυτό μας και στον τρόπο με τον οποίο μας συμπεριφέρονται οι άλλοι.